Blogs

Niet vervolgd en niet beschermd

Geplaatst op 07-02-2017 door Externe auteurs (0 reacties)

Slachtoffers van mensenhandel uit West Afrikaanse landen bevinden zich in een niet benijdenswaardige positie. Zij worden sinds ruim tien jaar wel als slachtoffer geïdentificeerd, maar er worden zeer weinig verdachten vervolgd en veroordeeld en zij komen bijna nooit in aanmerking voor een definitieve verblijfsvergunning.

Toen ik begin jaren negentig van de vorige eeuw werkzaam was in een opvangcentrum voor asielzoekers in Leiden ben ik zeker ook slachtoffers van mensenhandel tegengekomen, maar zij bleven onopgemerkt in de asielprocedure. De aandacht ging uit naar wat er in het land van herkomst was gebeurd en of dat reden was om asiel te verlenen, maar aan signalen van mensenhandel werd nauwelijks aandacht besteed.

Halverwege het eerste decennium van deze eeuw is er een bewustwordingscampagne gestart waardoor signalen van mensenhandel wel werden opgepikt en er volgden meer onderzoeken en veroordelingen en meer procedures voor voortgezet verblijf. Waren die tot 2005 vaak niet erg succesvol, na dat jaar begon er een kentering te komen bij de IND, steeds meer aanvragen om voortgezet verblijf werden ingewilligd. Slachtoffers ‘kozen’ niet langer voor de asielprocedure, maar zij deden een beroep op bescherming als slachtoffer van mensenhandel en vaak kregen zij deze bescherming ook. Dit gold ook voor West Afrikaanse slachtoffers, maar niet wat betreft de vervolging en berechting van mensenhandelaren van deze groep. Behalve de twee grote mensenhandelonderzoeken naar met name Nigeriaanse (minderjarige) slachtoffers, Koolvis en Kluiveringsbos zijn er amper zaken voor de rechter gekomen waarbij West-Afrikaanse slachtoffers betrokken waren.

Vervolgens kwamen er berichten dat met name West-Afrikaanse slachtoffers de B9 (later B8.3) regeling misbruikten en alhoewel een onderzoek van Regioplan deze vermoedens niet heeft bevestigd, blijft dit een hardnekkig vooroordeel waarmee West-Afrikaanse slachtoffers te maken hebben.

Hoe kan het nu dat er bijna geen zaak voor de rechter komt? Mijn eigen ervaring is helaas ook dat deze slachtoffers vaak heel weinig informatie verstrekken waarmee de politie aan de slag kan. Dit kan te maken hebben met de houding van de politie die ofwel moedeloos wordt van weer een volgende aangifte zonder enige opsporingsindicatie ofwel met het genoemde vooroordeel. Helaas lukt het mij als hun advocaat ook niet om meer informatie boven water te krijgen en ook overleg met psychologen en psychiaters heeft er niet toe geleid dat informatie wel wordt verstrekt. Ik heb wel sterk het vermoeden dat mijn cliënten daadwerkelijk het slachtoffer zijn geworden van mensenhandel maar ook dat zij niet het hele verhaal vertellen en bewust informatie achterhouden.

In het Koolvis- en Kluiveringsbosonderzoek is gebruik gemaakt van een dominee die de slachtoffers konden "ont-voodoo-en" en hebben gesprekken plaatsgevonden met ervaringsdeskundigen, maar niet moet worden vergeten dat er toen al verdachten vastzaten. Eén cliënte van mij heeft me ooit gezegd dat slachtoffers niet zullen verklaren zolang zij nog familie hebben in het land van herkomst.

Niet alleen vindt er geen vervolging plaats, de laatste jaren is er helaas ook sprake van een kentering bij de IND. Steeds vaker worden aanvragen om voortgezet verblijf afgewezen wegens onaannemelijkheid van het mensenhandelrelaas. De redenen die daarvoor worden aangedragen zouden een advocaat van mensenhandelaren soms niet misstaan; "Als het allemaal zo erg was, waarom dan niet eerder hulp gezocht of weggelopen?"

Ik heb het gevoel dat we weer terug bij af zijn; West Afrikaanse slachtoffers "kiezen" niet langer voor bescherming als slachtoffer van mensenhandel, maar dienen een asielaanvraag in waardoor de mensenhandel niet langer wordt opgemerkt en het idee zou kunnen ontstaan dat het probleem van West-Afrikaanse vrouwen en mannen die worden uitgebuit, met name in de prostitutie, zou zijn afgenomen. Eén blik over de grens en je ziet met name deze groep aan de kant van de weg staan om zich aan te bieden. Het is een illusie om aan te nemen dat dit in Nederland niet (meer) plaats zou vinden.

Misschien zouden we wat deze vorm van mensenhandel betreft ons meer moeten richten op de daders in plaats van op de slachtoffers en op internationale samenwerking zodat ook deze vorm van mensenhandel kan worden bestreden en ook deze slachtoffers kunnen worden beschermd.

Annet Koopsen
Advocaat

 

Naar overzichtKijk ook op mensenhandelweb.nl

Reacties

Plaats een reactie